ACM tikt internationaal bedrijf op de vingers wegens aanwijzingen marktmanipulatie op groothandelsmarkt gas
In het kort
- De ACM heeft een internationaal bedrijf op de vingers getikt wegens mogelijke marktmanipulatie op de groothandelsmarkt;
- De Nederlandse groothandelsmarkt voor gas (TTF) is veruit de grootste in Europa. Het is belangrijk dat prijzen hier op een eerlijke manier tot stand komen;
- De handelaar laat dit gedrag niet meer zien. De ACM blijft het bedrijf strak monitoren.
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft een internationaal bedrijf op de groothandelsmarkt voor gas op de vingers getikt wegens mogelijke marktmanipulatie in de vorm van ‘marking the close’. Deze grote speler op de groothandelsmarkt heeft toegezegd dat het dit handelsgedrag niet meer zal laten zien. De ACM blijft dit de komende tijd strak monitoren.
De Nederlandse groothandelsmarkt voor gas (TTF) is veruit de grootste in Europa. Op dit handelsplatform wordt drie keer meer gas verhandeld dan op alle andere Europese gasmarkten bij elkaar. De handel op de Nederlandse TTF heeft veel impact op energieprijzen die consumenten en bedrijven in Nederland en in andere Europese landen moeten betalen. Daarom ziet de ACM er op toe dat handelaren op de TTF zich aan de Europese regels houden. Deze regels zijn vastgelegd in de Europese REMIT-verordening. Marktmanipulatie is een ernstige overtreding omdat dit kan leiden tot hogere prijzen voor consumenten en bedrijven.
‘Marking the close’
Op de TTF Day Ahead markt wordt gedurende de hele dag gehandeld in aardgas met levering één dag vooruit. Aan het eind van elke dag wordt een referentieprijs bepaald op basis van de dan geldende marktprijs, waartegen veel gascontracten worden afgerekend die op volgende dag geleverd moeten worden. Een veel gebruikte is de TTF Heren Day Ahead die iedere dag exact om 17.30:00 uur wordt vastgesteld. Deze prijs is ook een belangrijke referentie voor de gasprijzen in andere EU landen.
‘Marking the close’ is verboden handelsgedrag waarbij een marktdeelnemer de referentieprijs op een groothandelsmarkt voor energie beïnvloedt door dicht op het moment dat de slotprijs wordt vastgesteld te kopen of verkopen. Dit kan door vlak voor het sluiten van de markt orders met een veel hogere vraagprijs aan te bieden of door vlak voor het sluiten van de markt buitensporig grote volumes aan te kopen waardoor de prijs omhoog schiet. De marktdeelnemer maakt winst omdat contracten die hij eerder heeft afgesloten worden afgerekend tegen deze slotprijs. Als gevolg draaien andere handelaren en de Nederlandse en Europese energiegebruikers op voor de kosten.
Deze afbeelding bestaat uit 2 plaatjes die uitleggen hoe het verboden handelsgedrag ‘marking the close’ in zijn werk gaat.
- Het eerste plaatje laat een handelaar zien die grote hoeveelheden gas verkoopt op de groothandelsmarkt. De verkoopprijs is de referentieprijs van 1 augustus om 17:30 uur (‘the close’). De handelaar verkoopt in totaal voor 10.000 MW.
- Het tweede plaatje laat zien dat de handel op 1 augustus normaal verloopt. De prijs volgt een normale trend. Vlak voor 17:30 uur koopt een handelaar in 1 keer heel veel aardas in. Hierdoor schiet de prijs vlak voor het sluiten van de markt (the close) omhoog. De handelaar maakt winst omdat hij voor deze hoge prijs heeft verkocht en voor een lagere prijs heeft ingekocht.
Verdacht handelsgedrag melden
De ACM roept marktdeelnemers en andere relevante spelers op de groothandelsmarkten voor energie op informatie over mogelijke verboden handelsgedragingen te delen. Dit kan via het Notification Platform van ACER. Zie ook de website van ACM: Verdachte energiehandel melden | ACM.nl.
Update indicatoren REMIT
De ACM ziet er op dat er op groothandelsmarkten geen handel met voorwetenschap of marktmanipulatie plaatsvindt en dat marktdeelnemers de verplichting naleven om voorwetenschap te publiceren, zich te registreren en handelsgegevens te rapporteren. Hierin trekt de ACM samen op met de Autoriteit Financiële Markten (AFM), het EU Agentschap voor de samenwerking tussen energietoezichthouders (ACER) en andere Europese energietoezichthouders. De ACM publiceert twee keer per jaar een update over indicatoren van het toezichtwerk op grond van de REMIT-verordening (Regulation on wholesale Energy Market Integrity and Transparancy).