ACM: energiehandelaren beperken risico’s van algoritmehandel, maar verdere verbeteringen nodig
In het kort
- Bedrijven die handelen op groothandelsmarkten voor elektriciteit en gas zijn zich bewust van risico’s van algoritmehandel.
- Algoritmehandel maakt handel efficiënter, maar brengt ook risico’s met zich mee, zoals fouten in data of modellen.
- De ACM blijft toezicht houden op algoritmehandel en publiceert een aantal aandachtspunten die bedrijven in orde moeten hebben.
Bedrijven die handelen op de groothandelsmarkten voor elektriciteit en gas maken steeds vaker gebruik van algoritmes. Algoritmes helpen om vraag, aanbod en prijzen te voorspellen en handelsbeslissingen te automatiseren. Dit maakt handel efficiënter, maar brengt ook risico’s met zich mee, zoals fouten in data of modellen, en verminderde transparantie met een verhoogde kans op marktverstoring. Daarom heeft de Autoriteit Consument & Markt (ACM) onderzocht hoe marktpartijen op de groothandelsmarkten voor gas en elektriciteit omgaan met de risico’s van algoritmehandel. Uit de controle blijkt dat bedrijven zich bewust zijn van risico’s en maatregelen nemen, maar dat er verbeterpunten zijn en blijvende aandacht nodig is.
Voor de controle heeft de ACM inzage gehad in documentatie van bedrijven om te controleren of zij zich houden aan de aangescherpte REMIT-verordening die in mei 2024 is ingegaan. Hierbij zijn bedrijven die op de groothandelsmarkten handelen in spot- en futurescontracten onderzocht. Dit zijn niet alleen bedrijven in de energiesector, maar bijvoorbeeld ook financiële bedrijven die handelen in elektriciteit en gas.
Risicobeheer verschilt per bedrijf
Alle bevraagde ondernemingen geven aan pre-trade controles toe te passen binnen hun risicobeheer. Dit zijn preventieve controlemechanismen die risico’s moeten beperken voordat een handelsorder plaatsvindt. De opzet verschilt per bedrijf en hangt mede af van de handelsstrategie. De meeste bedrijven zeggen regelmatig controles op deze systemen uit te voeren.
De ACM signaleert grote variatie in de manier waarop bedrijven de betrouwbaarheid en compliance van handelsalgoritmes waarborgen. Bij de meeste ondernemingen ligt de goedkeuring of het toezicht op algoritmes bij een onafhankelijke functie. Deze scheiding van taken en verantwoordelijkheden is bij sommige partijen minder duidelijk. Een duidelijke rollenscheiding is essentieel om risico’s te beheersen en belangenconflicten te voorkomen. Een handelaar mag een limiet bijvoorbeeld niet zomaar verhogen. De ACM ziet verder dat procedures voor het ontwikkelen, testen, goedkeuren en monitoren van algoritmes soms slechts gedeeltelijk zijn vastgelegd. Ook de automatisering van risicobeheer verschilt: sommige bedrijven monitoren afwijkend handelsgedrag met geautomatiseerde risicocontroles, terwijl anderen dit handmatig en incidenteel doen.
De ACM bespreekt deze uitkomsten de komende tijd met betrokken bedrijven, en zal daarbij ook aandacht vragen voor een aantal verbeterpunten.
Focus bij verder toezicht op risicobeheer van algoritmische handel
De ACM zet het toezicht op algoritmische handel het komende jaar voort en richt het toezicht vooral op de volgende aandachtspunten die bedrijven in ieder geval op orde moeten hebben:
- Een passende governance- en organisatiestructuur met een duidelijke scheiding van taken en verantwoordelijkheden en effectieve procedures voor communicatie.
- Relevante gegevens over algoritmische handelssystemen en risicocontroles worden minimaal vijf jaar bewaard, zodat de toezichthouder deze kan controleren.
- Pre-trade controles en limieten voorkomen foutieve orders, systemische risico’s en marktverstoringen. Deze moeten aansluiten bij de eisen van REMIT en handelsplatformen.
- Periodieke monitoring en toetsing van handelsalgoritmes, strategieën en veiligheidsmaatregelen om te waarborgen dat ze blijven voldoen aan de regelgeving.
De ACM krijgt regelmatig vragen van bedrijven over de REMIT regels voor algoritmische handel en de wijze waarop toezichthouders deze toepassen. Daarom zet de ACM zich in om marktdeelnemers verder te informeren. De ACM werkt daarbij samen met het EU agentschap ACER. ACER is verantwoordelijk voor de monitoring van de Europese groothandelsmarkt voor energie en ziet er op toe dat nationale toezichthouders de REMIT regels op een consistente manier toepassen. Op het gebied van algoritmische handel werkt de ACM bovendien samen met de AFM, die toeziet op integere en transparante handel in financiële instrumenten, inclusief energiederivaten. Het toezicht op het gebruik van algoritmes in de energiehandel valt daarmee onder beide toezichthouders, die blijven monitoren of bedrijven zich aan de regels houden en samenwerken aan kennisuitwisseling over algoritmische handelspraktijken en best practices.